Top 5 thiết kế website cho người mới bắt đầu: nhìn tổng quan trước khi làm
Khi mới bắt đầu, phần lớn người làm website đều rơi vào cùng một tình trạng: có quá nhiều lựa chọn và không biết nên đi theo hướng nào. Đội ngũ bên mình gặp chuyện này gần như mỗi tuần khi làm việc với doanh nghiệp nhỏ. Vì vậy, bài viết này đi qua năm hướng phổ biến nhất để bạn có cái nhìn tổng thể trước khi đăng ký bất kỳ dịch vụ nào.
Năm hướng đó gồm website builder kéo-thả, WordPress tự host, Shopify, Wix hoặc Squarespace, và thuê thiết kế theo gói. Nếu bạn không biết code, đừng chọn theo cảm tính hay theo lời khuyên của một người bạn đã dùng công cụ nào đó. Hãy bắt đầu từ mục tiêu của chính mình. Sau đó mới xem công cụ nào đáp ứng được mục tiêu ấy.
Mỗi hướng có điểm mạnh riêng. Builder kéo-thả giúp dựng trang rất nhanh. WordPress phù hợp khi bạn muốn xây kho nội dung dài hạn. Shopify là lựa chọn tự nhiên nếu bạn muốn bán hàng ngay. Wix và Squarespace cho giao diện đẹp, hợp với portfolio. Còn thuê thiết kế dành cho doanh nghiệp có ngân sách nhưng không có thời gian tự học.
Vì sao nhiều người làm website xong lại bỏ dở giữa chừng
Đội ngũ bên mình từng gặp không ít khách hàng làm website được vài tuần rồi dừng hẳn. Điều đáng nói là nguyên nhân hiếm khi nằm ở kỹ thuật. Phần lớn đến từ việc chọn sai nền tảng ngay từ đầu. Đến lúc cần thêm một tính năng mới, họ mới phát hiện công cụ đang dùng không đáp ứng nổi.
Có một anh chủ shop nhỏ chọn công cụ chỉ đủ để làm một trang giới thiệu đơn giản. Sáu tháng sau, anh muốn bán hàng trực tuyến. Lúc đó gần như phải dựng lại toàn bộ từ đầu, và thời gian cùng công sức bỏ ra trước đó coi như mất trắng. Chuyện này xảy ra khá thường xuyên. Nó cho thấy việc nghĩ kỹ về tương lai quan trọng không kém việc làm ngay hôm nay.
Chi phí phát sinh cũng là một vấn đề. Người mới hay mua theme trả phí rất đẹp, rồi cài thêm mười mấy plugin mà thực ra không dùng đến. Tiền bỏ ra tăng dần, còn trang thì chậm hẳn đi. Khách vào xem rồi thoát ra trước khi kịp đọc nội dung, và chủ website thường không hiểu vì sao lượng truy cập không tăng.
Bài học bên mình rút ra khá đơn giản. Trước khi chọn công cụ, hãy viết ra một câu mô tả website này để làm gì. Cùng một ngân sách, nếu mục tiêu khác nhau thì lựa chọn cũng sẽ khác.
Tiêu chí chọn nền tảng thiết kế website cho người mới
Trước hết, bạn cần xác định mục tiêu chính. Giới thiệu doanh nghiệp, bán hàng, viết blog hay chỉ là một trang đích cho chiến dịch quảng cáo, mỗi mục tiêu kéo theo một kiểu công cụ khác nhau. Đừng chọn chỉ vì nó đang được nhắc nhiều trên mạng.
Tiếp theo là ngân sách hàng tháng. Ngoài phí nền tảng, bạn còn phải tính thêm tên miền và hosting. Giá hai khoản này tại Việt Nam thay đổi theo nhà cung cấp và thời điểm, nên hãy đối chiếu bảng giá hiện hành trước khi thanh toán.
Ba câu hỏi sau giúp bạn chọn nhanh hơn:
- Bạn muốn tự chỉnh mã nguồn hay chỉ cần kéo-thả là đủ?
- Bạn có dự định viết nội dung đều đặn trong nhiều năm không?
- Website có cần các thiết lập SEO cơ bản như tốc độ, cấu trúc URL và thẻ meta không?
Nếu về sau bạn muốn làm SEO nghiêm túc, hãy chọn nền tảng cho phép chỉnh thẻ meta và đường dẫn. Đây là điểm người mới hay vướng nhất. Sửa lại thường tốn công hơn nhiều so với chọn đúng từ đầu.
Website builder kéo-thả: dựng nhanh khi chưa biết gì về kỹ thuật
Builder kéo-thả cho phép bạn ghép các khối nội dung lại với nhau mà không cần viết dòng code nào. Với freelancer hay cửa hàng nhỏ, đây thường là lựa chọn dễ thở nhất. Đội ngũ bên mình từng hướng dẫn một chị làm nghề thiết kế nội thất dựng xong trang giới thiệu chỉ trong một buổi tối, gần như không cần hỏi thêm câu nào.
Tuy vậy, có một điều cần cân nhắc. Khi muốn chuyển sang nền tảng khác, việc mang nội dung đi không phải lúc nào cũng trọn vẹn. Hình ảnh, cấu trúc trang và các khối tùy chỉnh có thể phải làm lại. Nếu bạn đoán trước được sẽ cần thay đổi, hãy tính chi phí chuyển đổi ngay từ đầu.
WordPress tự host: linh hoạt cho nội dung lâu dài
WordPress là hệ quản trị nội dung phổ biến nhất hiện nay. Kho theme và plugin rất lớn, nên gần như mọi tính năng bạn cần đều có sẵn. Nếu mục tiêu là xây kho bài viết để lên Google về sau, đây là lựa chọn đáng cân nhắc hơn cả.
Đổi lại, bạn phải tự lo bảo mật và cập nhật. Một plugin lỗi thời có thể trở thành lối vào cho kẻ xấu. Bạn cũng nên hiểu cơ bản về hosting, vì tốc độ trang phụ thuộc nhiều vào máy chủ. Nếu muốn chọn gói hosting phù hợp cho WordPress, bạn có thể đọc thêm bài Tìm hiểu cách chọn WordPress Hosting phù hợp cho Website chi tiết, trong đó có những tiêu chí chọn máy chủ mà đội ngũ bên mình thường dùng khi tư vấn.
Shopify: bán hàng ngay khi website chưa hoàn thiện
Shopify là nền tảng thương mại điện tử chuyên dụng. Quản lý đơn hàng, kho và thanh toán đều có sẵn, nên người mới có thể bắt đầu bán sớm mà không phải tự lập trình giỏ hàng. Đó là lý do nhiều shop nhỏ chọn nó ngay trong tuần đầu tiên.
Bạn cần tính cả phí hàng tháng lẫn phí giao dịch. Khả năng kết nối với các cổng thanh toán nội địa cũng phải được kiểm tra trực tiếp, vì mỗi cổng có cách tích hợp riêng và không phải lúc nào cũng khớp với nhu cầu của bạn. Đừng chỉ tin vào lời giới thiệu. Hãy thử một giao dịch nhỏ trước khi mở bán chính thức.
Wix và Squarespace: giao diện đẹp cho portfolio và trang giới thiệu
Hai nền tảng này nổi bật ở giao diện. Nếu bạn là họa sĩ, nhiếp ảnh gia hay người làm sáng tạo cần trình bày sản phẩm một cách mỹ thuật, chúng khá phù hợp. Thao tác chỉnh sửa trực quan, và bạn có thể sở hữu một trang đẹp trong thời gian ngắn.
Điểm cần lưu ý là khả năng mở rộng. Khi website cần nhiều chức năng phức tạp hơn, các giới hạn sẽ xuất hiện dần. Trước khi chọn, hãy liệt kê những tính năng bạn chắc chắn cần trong một năm tới, rồi kiểm tra xem nền tảng có đáp ứng được không.
Thuê thiết kế theo gói có sẵn
Nếu bạn là doanh nghiệp có ngân sách nhưng không có thời gian tự làm, thuê thiết kế theo gói là lựa chọn an toàn hơn. Bạn nhận được website bám sát bộ nhận diện thương hiệu và không phải tự vật lộn với từng nút bấm. Trong nhiều trường hợp, đây cũng là cách tiết kiệm thời gian nhất.
Rủi ro nằm ở chỗ bạn phụ thuộc vào đơn vị thi công. Trước khi ký hợp đồng, hãy hỏi rõ quyền sở hữu mã nguồn, thời gian bàn giao và điều kiện bảo trì. Nhiều người đến lúc muốn đổi đơn vị mới phát hiện mình không giữ được quyền truy cập vào chính website của mình. Đây là điều đội ngũ bên mình luôn nhắc khách hàng kiểm tra ngay từ bước đầu tiên.
Landing page: đơn giản nhưng có giới hạn rõ ràng
Landing page là một trang duy nhất, tập trung vào một chiến dịch hoặc một sản phẩm. Nó phù hợp khi bạn chạy quảng cáo và cần thu thập khách hàng tiềm năng nhanh chóng. Chi phí thấp, dựng nhanh, và đo lường khá rõ ràng.
Tuy vậy, đừng kỳ vọng quá nhiều từ một trang đơn lẻ về SEO dài hạn. Trang đơn không đủ chỗ để xây kho nội dung đa dạng, nên khả năng bắt được nhiều cụm từ khóa khác nhau rất hạn chế. Nếu mục tiêu là thu hút khách tự nhiên từ Google, hãy cân nhắc một website nhiều trang ngay từ đầu.
So sánh nhanh các lựa chọn
Builder kéo-thả, Wix và Squarespace có chi phí khởi đầu thấp và dễ dùng, nhưng khả năng mở rộng ở mức trung bình. WordPress tự host đòi hỏi bạn tự lo kỹ thuật nhiều hơn, đổi lại linh hoạt và phù hợp cho nội dung dài hạn. Shopify nằm ở giữa về chi phí và rất mạnh cho bán hàng. Thuê thiết kế tốn kém nhất ban đầu, nhưng ít phải tự xử lý nhất. Các mức giá này chỉ mang tính định hướng, bạn cần đối chiếu bảng giá mới nhất trước khi quyết định.
Những sai lầm người mới hay mắc phải
Sai lầm đầu tiên là cài quá nhiều tiện ích. Mỗi plugin thêm một đoạn mã cần tải, và trang chậm đi rõ rệt. Khách vào trang rồi rời đi trước khi thấy nội dung, và bạn không biết vì sao lượng truy cập không tăng.
Sai lầm thứ hai là bỏ qua bản điện thoại. Phần lớn người dùng truy cập từ điện thoại, nhưng nhiều người mới chỉ kiểm tra trên máy tính. Trước khi đưa lên mạng, hãy mở trang trên màn hình nhỏ và thử từng thao tác như một khách hàng thật.
Sai lầm thứ ba là làm trang trước khi có sơ đồ. Nếu chưa biết website cần những trang nào, bạn sẽ liên tục sửa và mất thời gian vô ích. Chỉ cần vẽ một sơ đồ đơn giản trên giấy cũng đã tiết kiệm đáng kể công sức.
Lộ trình 30 ngày ra mắt website đầu tiên
Tuần đầu, bạn xác định mục tiêu và chọn nền tảng theo các tiêu chí đã nêu. Đừng cân nhắc quá lâu, vì nền tảng nào cũng có thể đổi sau này. Quan trọng là bắt đầu và rút kinh nghiệm từ thực tế.
Tuần thứ hai, chuẩn bị nội dung và hình ảnh. Đây là phần nhiều người bỏ qua rồi phải dừng giữa chừng. Viết sẵn văn bản và chọn sẵn hình ảnh thì việc dựng trang sẽ nhanh hơn rất nhiều.
Tuần thứ ba, thiết kế các trang chính và kiểm tra trên điện thoại. Tuần cuối, đưa website lên tên miền, kiểm tra tốc độ và các thẻ SEO cơ bản. Nếu muốn hiểu rõ hơn về cách xây hệ thống website đạt chuẩn tìm kiếm ngay từ đầu, bạn có thể đọc thêm bài Thiết kế website chuẩn SEO là gì? Thật sự website có cần chuẩn SEO hay không? để có góc nhìn đầy đủ hơn về các hướng triển khai.
Câu hỏi thường gặp
Người không biết code có tự làm website được không?
Được. Builder kéo-thả, Wix hay Squarespace đều cho phép bạn làm mà không cần viết code. Điều bạn cần là kiên nhẫn làm quen với giao diện và thử nghiệm vài lần trước khi đi vào chi tiết.
Nên chọn WordPress hay builder cho blog cá nhân?
Nếu bạn định viết nhiều bài trong nhiều năm, WordPress linh hoạt hơn hẳn. Nếu chỉ cần vài trang giới thiệu, builder là đủ dùng và đỡ phải lo kỹ thuật.
Chi phí làm website cho người mới thường là bao nhiêu?
Con số này thay đổi lớn tùy nền tảng và gói dịch vụ. Bạn nên đối chiếu bảng giá mới nhất của từng nhà cung cấp, vì mức giá không cố định theo thời gian.
Có cần thuê tên miền và hosting riêng không?
Với WordPress tự host thì cần. Với builder, phần lớn đã bao gồm hosting, nhưng bạn vẫn nên có tên miền riêng để tạo dấu ấn thương hiệu và dễ ghi nhớ.
Làm website xong có cần SEO ngay không?
Nên bắt đầu từ các thiết lập cơ bản như tốc độ, cấu trúc URL và thẻ meta, vì sửa về sau thường tốn công hơn. Chiến lược SEO sâu hơn có thể triển khai dần khi website đã có đủ nội dung.
